Cache #19: Deze stoel is het einde

door Dirk Vis

Wekelijks wist De Internet Gids-redactie de zoekgeschiedenis en filtert voor u de resultaten.

The Doors of Perception is een helder verslag van Aldous Huxley die op 55-jarige leeftijd mescaline neemt. Met een dictafoon en twee getuigen neemt hij de drie uur durende sessie op en schrijft het uit tot dit boekje. Huxley: "Alles ademt, alles gloeit met een licht van binnenuit. Er is geen eb, alleen een repeterende vloed van pracht naar steeds groter wordende pracht. Het is even proeven van een goddelijke visie. Ik staarde minutenlang naar een rieten stoel, of waren het eeuwen?"

In de trip van mescaline, maar ook van paddenstoelen, te sterke marihuana, ayahuasca, LSD of een cocktail ervan – kortom, alle psychedelica (psychedelics is als woord door Aldous Huxley gemunt) – zie je een laag van fantasmen over de werkelijkheid. Huxley ziet al trippend de werkelijkheid én een fantastische laag eroverheen en ze zijn beiden even realistisch als illusionair. Een beetje zoals helemaal opgaan in je boek.

Huxley beschrijft prachtig hoezeer hij sinds zijn trip juwelen, kettingen en vuurwerk, maar ook landschapsschilderijen is gaan zien als herinneringen aan de andere wereld. Alles wat glimt wijst hem op de deuren in de muur tussen deze en de andere wereld. In de jaren '50 en '60 werd het boekje The Doors beroemd en hielp velen aan de drugs. Huxley vond dat afschuwelijk en voelde zich verkeerd begrepen. Toen ik het boekje voor het eerst las, besloot ik juist het tegenovergestelde: nooit meer drugs voor mij. Maar ik las het ook als een verdrietig verhaal. Je proeft dat Huxley visioenen wil hebben zonder drugs, zoals William Blake, van wie Huxley de titel voor zijn boekje leende: "If the doors of perception were cleansed, every thing would appear to man as it is, infinite."

Blake maakte een schilderij genaamd Een Visioen van het Laatste Oordeel waarvan alleen een tekening is bewaard en je kan in die tekening heerlijk opgaan, ook al verbeeldde Blake een kosmologie die ver van ons af is komen te staan. Huxley daarentegen, dandy, aristocraat en elitair – kortom, een aimabele vent – schrijft over de rieten stoel dat deze eruitziet als Het Laatste Oordeel, of preciezer gezegd, als een laatste oordeel. Met opperste concentratie kan hij er toch ook weer een rieten stoel in zien. Mooi is dat. Een laatste oordeel zien in een rieten stoel.